Άυλο διαζύγιο: Τι είναι & τι διαδικασία απαιτεί;

Το άυλο διαζύγιο αποτελεί σήμερα έναν από τους απλούστερους τρόπους με τους οποίους δύο σύζυγοι μπορούν να προχωρήσουν στη συναινετική λύση του γάμου τους, αξιοποιώντας την ειδική ψηφιακή υπηρεσία της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μια αυτοματοποιημένη διαδικασία κατά την οποία οι σύζυγοι «βγάζουν μόνοι τους» διαζύγιο μέσω του gov.gr. Η λύση του γάμου εξακολουθεί να αποτελεί μια ουσιαστική νομική πράξη, στην οποία συμμετέχουν υποχρεωτικά οι δικηγόροι των δύο συζύγων και συμβολαιογράφος.

Ο θεσμός του άυλου συναινετικού διαζυγίου συνδέεται με την τροποποίηση του άρθρου 1441 του Αστικού Κώδικα από τον Ν. 4800/2021, ο οποίος έδωσε τη δυνατότητα στους συζύγους να λύσουν τον γάμο τους όχι μόνο μέσω έγγραφης συμφωνίας αλλά και μέσω κοινής ψηφιακής δήλωσης. Η ηλεκτρονική διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της σχετικής υπηρεσίας του gov.gr και αποσκοπεί στην απλούστευση των απαιτούμενων ενεργειών, χωρίς όμως να περιορίζει τη σημασία της προηγούμενης νομικής συμβουλής και της ορθής διαμόρφωσης της συμφωνίας των συζύγων.

Για τον λόγο αυτό, πριν ξεκινήσει ένα άυλο διαζύγιο, είναι σημαντικό οι σύζυγοι να γνωρίζουν όχι μόνο τα ψηφιακά βήματα, αλλά και ποιες συμφωνίες απαιτούνται, τι συμβαίνει όταν υπάρχουν ανήλικα παιδιά, ποιος είναι ο ρόλος του κάθε δικηγόρου, πότε παρεμβαίνει ο συμβολαιογράφος και από ποιο ακριβώς χρονικό σημείο θεωρείται ότι ο γάμος έχει λυθεί.

Τι είναι το άυλο διαζύγιο;

Με τον όρο άυλο διαζύγιο εννοούμε την ψηφιακή διαδικασία έκδοσης συναινετικού διαζυγίου μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης. Η βασική προϋπόθεση είναι η συναίνεση και των δύο συζύγων στη λύση του γάμου. Εάν ο ένας σύζυγος δεν επιθυμεί το διαζύγιο ή δεν υπάρχει συμφωνία ως προς τα ζητήματα που πρέπει υποχρεωτικά να διευθετηθούν, δεν μπορεί να ακολουθηθεί η συγκεκριμένη διαδικασία ως συναινετικό άυλο διαζύγιο.

Η έννοια «άυλο» αφορά κυρίως τον τρόπο διεκπεραίωσης της διαδικασίας και όχι τη φύση ή τη νομική ισχύ του διαζυγίου. Η λύση του γάμου εξακολουθεί να ολοκληρώνεται με συμβολαιογραφική πράξη και με την προβλεπόμενη ενημέρωση του αρμόδιου ληξιαρχείου. Επομένως, δεν πρόκειται για ένα διαφορετικό είδος διαζυγίου ως προς τα έννομα αποτελέσματά του, αλλά για την ψηφιοποιημένη εκδοχή της διαδικασίας του συναινετικού διαζυγίου.

Στην επίσημη υπηρεσία συμμετέχουν οι δύο σύζυγοι, δύο δικηγόροι, ένας για κάθε σύζυγο, και ένας συμβολαιογράφος. Τη διαδικασία δεν ξεκινά κάποιος από τους συζύγους, αλλά ένας από τους πληρεξούσιους δικηγόρους. Για την είσοδο των συζύγων και του συμβολαιογράφου χρησιμοποιούνται προσωπικοί κωδικοί Taxisnet, ενώ οι δικηγόροι συνδέονται μέσω των κωδικών της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων.

Ποια είναι η νομική βάση για το άυλο διαζύγιο;

Η διαδικασία για το άυλο διαζύγιο βασίζεται κυρίως στο άρθρο 1441 του Αστικού Κώδικα, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 4 του Ν. 4800/2021. Η ισχύουσα διάταξη προβλέπει ότι οι σύζυγοι μπορούν να λύσουν τον γάμο τους είτε με έγγραφη συμφωνία είτε με κοινή ψηφιακή δήλωση, με τη σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου για κάθε σύζυγο.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι η συναίνεση των δύο συζύγων δεν αρκεί από μόνη της. Το νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει τη συμμετοχή ανεξάρτητου δικηγόρου για κάθε πλευρά, ώστε καθένας από τους συζύγους να λαμβάνει χωριστή νομική καθοδήγηση και να γνωρίζει τις συνέπειες των όρων τους οποίους αποδέχεται.

Η ψηφιοποίηση, επομένως, δεν καταργεί τις εγγυήσεις της διαδικασίας. Αντιθέτως, μεταφέρει σημαντικό μέρος των δηλώσεων, εγκρίσεων και ανταλλαγής εγγράφων σε ηλεκτρονικό περιβάλλον, διατηρώντας τον δικηγόρο και τον συμβολαιογράφο ως βασικά πρόσωπα της διαδικασίας.

Πότε μπορεί να εκδοθεί άυλο διαζύγιο;

Για να ακολουθηθεί η διαδικασία για άυλο διαζύγιο, πρέπει πρωτίστως να υπάρχει κοινή βούληση των συζύγων να λυθεί ο γάμος. Το συναινετικό στοιχείο πρέπει να υπάρχει μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, καθώς πριν από την οριστικοποίηση προβλέπονται στάδια στα οποία η διαδικασία μπορεί να μη συνεχιστεί εφόσον δεν υπάρχει πλέον η απαιτούμενη συναίνεση.

Δεν απαιτείται να αποδειχθεί υπαιτιότητα κάποιου συζύγου ούτε να εξεταστούν οι λόγοι που οδήγησαν στη διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης για να εκδοθεί ένα άυλο διαζύγιο. Σε αντίθεση με ένα διαζύγιο κατ’ αντιδικία, στο συναινετικό διαζύγιο το αντικείμενο δεν είναι η απόδειξη ισχυρού κλονισμού ενώπιον δικαστηρίου, αλλά η έγκυρη και νόμιμη αποτύπωση της κοινής απόφασης για λύση του γάμου.

Η συμφωνία, ωστόσο, αποκτά μεγαλύτερη έκταση όταν υπάρχουν ανήλικα τέκνα. Σε αυτή την περίπτωση δεν αρκεί η δήλωση ότι οι σύζυγοι επιθυμούν να χωρίσουν. Ο νόμος απαιτεί να έχουν ρυθμιστεί και ουσιώδη ζητήματα που αφορούν τα παιδιά.

Άυλο διαζύγιο και ανήλικα παιδιά: Τι πρέπει να συμφωνηθεί;

Όταν οι σύζυγοι έχουν ανήλικα παιδιά, το άυλο διαζύγιο προϋποθέτει συμφωνία και για την οργάνωση της γονικής ευθύνης μετά τη λύση του γάμου. Σύμφωνα με το άρθρο 1441 ΑΚ, πρέπει να ρυθμίζονται η κατανομή της γονικής μέριμνας και ιδίως η επιμέλεια των τέκνων, ο τόπος διαμονής τους, ο γονέας με τον οποίο θα διαμένουν, η επικοινωνία τους με τον άλλο γονέα και η διατροφή τους.

Οι ρυθμίσεις αυτές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μια τυπική προσθήκη στο συμφωνητικό του διαζυγίου. Η διατύπωσή τους χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, επειδή καθορίζει στην πράξη σημαντικές πλευρές της καθημερινότητας των παιδιών και των γονέων τους μετά τον χωρισμό. Η συμφωνία θα πρέπει να είναι αρκετά συγκεκριμένη ώστε να αποφεύγονται μελλοντικές αμφισβητήσεις αλλά ταυτόχρονα λειτουργική, ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί στις πραγματικές συνθήκες της οικογένειας.

Η συμφωνία για τα ανήλικα τέκνα ισχύει για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο ετών και, σύμφωνα με το ισχύον άρθρο 1441 ΑΚ, παρατείνεται αυτοδικαίως, εκτός εάν ένας από τους δύο γονείς δηλώσει εγγράφως στον άλλο, πριν από τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου, ότι δεν επιθυμεί την παράτασή της. Πρόκειται επομένως για ρύθμιση με ουσιαστική νομική σημασία, η οποία δεν πρέπει να συντάσσεται πρόχειρα.

Ποια διαδικασία απαιτεί το άυλο διαζύγιο;

Η διαδικασία για το άυλο διαζύγιο πραγματοποιείται σε διαδοχικά στάδια. Παρότι μεγάλο μέρος της εκτελείται ηλεκτρονικά, πριν από την εκκίνηση της εφαρμογής πρέπει να έχει προηγηθεί ουσιαστική συνεννόηση μεταξύ των συζύγων και των δικηγόρων τους ως προς το περιεχόμενο της συμφωνίας.

Αρχικά, οι δύο πλευρές απευθύνονται σε ξεχωριστούς δικηγόρους. Οι δικηγόροι διαμορφώνουν το περιεχόμενο της συμφωνίας για τη λύση του γάμου και, όπου υπάρχουν παιδιά, τις πρόσθετες ρυθμίσεις που απαιτούνται από τον νόμο. Η διαδικασία εκκινείται στη συνέχεια από έναν από τους δύο δικηγόρους μέσα στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή.

Ο δικηγόρος που ξεκινά την υπόθεση καταχωρίζει τα απαραίτητα στοιχεία για την ταυτοποίηση του γάμου και των συζύγων. Η εφαρμογή αντλεί μέσω διαλειτουργικότητας στοιχεία από το Μητρώο Πολιτών. Παράλληλα καταχωρίζεται το σχέδιο του συμφωνητικού, ο άλλος δικηγόρος και ο συμβολαιογράφος που θα συμμετάσχει στη διαδικασία.

Στη συνέχεια, ο δικηγόρος του άλλου συζύγου εισέρχεται στην εφαρμογή, ελέγχει τα στοιχεία της υπόθεσης και το περιεχόμενο του σχεδίου και το εγκρίνει εφόσον ανταποκρίνεται στη συμφωνία που έχει επιτευχθεί. Δεν πρόκειται για απλή ηλεκτρονική επιβεβαίωση χωρίς νομικό έλεγχο. Το περιεχόμενο του συμφωνητικού πρέπει προηγουμένως να έχει αξιολογηθεί υπό το πρίσμα των συμφερόντων και των δικαιωμάτων του κάθε εντολέα.

Η έγκριση από τους συζύγους στο άυλο διαζύγιο

Μετά την επιβεβαίωση από τους δικηγόρους, οι ίδιοι οι σύζυγοι καλούνται να εισέλθουν ηλεκτρονικά στην υπηρεσία με τους προσωπικούς τους κωδικούς και να λάβουν γνώση του τελικού σχεδίου για το άυλο διαζύγιο.

Κάθε σύζυγος πρέπει να εγκρίνει το περιεχόμενό του. Μόλις ολοκληρωθεί η έγκριση και από τους δύο, ενεργοποιείται το επόμενο στάδιο και αρχίζει να υπολογίζεται η υποχρεωτική χρονική προθεσμία που προβλέπει το άρθρο 1441 ΑΚ.

Η συγκεκριμένη έγκριση έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι όροι που περιλαμβάνονται στη συμφωνία ενδέχεται να αφορούν όχι μόνο τη λύση του γάμου αλλά και ζητήματα με σημαντικές συνέπειες για την οικογενειακή ζωή, ιδίως όταν ρυθμίζονται η γονική μέριμνα, η επιμέλεια, η επικοινωνία και η διατροφή ανήλικων τέκνων.

Άυλο διαζύγιο και υποχρεωτική προθεσμία 10 ημερών

Η συμβολαιογραφική πράξη με την οποία ολοκληρώνεται το άυλο διαζύγιο δεν μπορεί να καταρτιστεί αμέσως μετά τη συμφωνία των συζύγων. Ο Αστικός Κώδικας προβλέπει ότι πρέπει να μεσολαβήσουν τουλάχιστον δέκα ημέρες από την έγγραφη συμφωνία ή την κοινή ψηφιακή δήλωση μέχρι την κατάρτιση της σχετικής συμβολαιογραφικής πράξης.

Στην ηλεκτρονική διαδικασία, η δεκαήμερη αυτή προθεσμία εκκινεί όταν και οι δύο σύζυγοι έχουν εγκρίνει το συμφωνητικό μέσα στην εφαρμογή. Το γεγονός ότι υφίσταται υποχρεωτική δεκαήμερη περίοδος σημαίνει ότι το άυλο διαζύγιο δεν μπορεί νομίμως να ολοκληρωθεί αυθημερόν.

Μετά την παρέλευση της προθεσμίας ακολουθεί η σύνταξη και η έγκριση της τελικής συμβολαιογραφικής πράξης. Ο συνολικός χρόνος ολοκλήρωσης μιας συγκεκριμένης υπόθεσης μπορεί να επηρεαστεί και από το πόσο γρήγορα έχουν συμφωνηθεί οι όροι, από την ορθότητα των στοιχείων στα δημόσια μητρώα και από την ταχύτητα με την οποία πραγματοποιούνται οι απαιτούμενες εγκρίσεις.

Ποιος είναι ο ρόλος του συμβολαιογράφου;

Ο συμβολαιογράφος αποτελεί απαραίτητο πρόσωπο για την ολοκλήρωση του συναινετικού διαζυγίου. Μετά την παρέλευση του νόμιμου χρονικού διαστήματος καταρτίζεται η συμβολαιογραφική πράξη, με την οποία αποτυπώνεται η λύση του γάμου σύμφωνα με τη συμφωνία των συζύγων.

Η τελική πράξη μπορεί, ανάλογα με τον τρόπο που ακολουθείται, να εγκριθεί ή να υπογραφεί με τα προβλεπόμενα ηλεκτρονικά μέσα, ενώ η επίσημη διαδικασία προβλέπει επίσης τη δυνατότητα υπογραφής εκτός της εφαρμογής είτε ιδιοχείρως είτε με εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή. Ο συμβολαιογράφος διατηρεί στο αρχείο του το σχετικό υπογεγραμμένο έγγραφο.

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, η συμβολαιογραφική πράξη αποστέλλεται στις ψηφιακές θυρίδες των συζύγων. Παράλληλα πραγματοποιείται η προβλεπόμενη ενημέρωση για την καταχώριση της λύσης του γάμου.

Πότε θεωρείται ότι έχει λυθεί ο γάμος;

Ένα σημαντικό ζήτημα είναι το ακριβές χρονικό σημείο κατά το οποίο επέρχεται νομικά η λύση του γάμου. Η απλή συμφωνία των συζύγων ή η έγκρισή της στην εφαρμογή δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθούν οι σύζυγοι διαζευγμένοι.

Σύμφωνα με το άρθρο 1441 ΑΚ, η λύση του γάμου επέρχεται με την κατάθεση αντιγράφου της συμβολαιογραφικής πράξης στο ληξιαρχείο όπου έχει καταχωριστεί ο γάμος ή με την αντίστοιχη ενημέρωση του ληξιαρχείου μέσω Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Στην ψηφιακή διαδικασία η διασύνδεση των συστημάτων διευκολύνει σημαντικά αυτό το στάδιο.

Άρα, η φράση «εγκρίναμε το άυλο διαζύγιο» δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με τη νομική ολοκλήρωση της λύσης του γάμου. Πρέπει να έχει περατωθεί ολόκληρη η προβλεπόμενη διαδικασία.

Τι απαιτείται για γάμους που έχουν τελεστεί πριν από το 2013;

Μία πρακτική λεπτομέρεια που μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις αφορά παλαιότερους γάμους. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του gov.gr, για γάμους που τελέστηκαν πριν από το 2013 μπορεί να χρειάζεται προηγουμένως επικοινωνία με το ληξιαρχείο του Δήμου στον οποίο τελέστηκε ο γάμος, ώστε η ληξιαρχική πράξη γάμου να έχει καταχωριστεί σωστά στο πληροφοριακό σύστημα «Μητρώο Πολιτών».

Επιπλέον, η ορθή αντιστοίχιση των στοιχείων των συζύγων είναι ουσιώδης για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση. Όταν λείπουν κρίσιμα στοιχεία ή υπάρχουν αναντιστοιχίες στα μητρώα, η ψηφιακή διαδικασία ενδέχεται να μην μπορεί να προχωρήσει πριν διορθωθούν.

Για αυτόν τον λόγο, σε παλαιότερους γάμους είναι χρήσιμο να πραγματοποιείται έγκαιρος έλεγχος των ληξιαρχικών δεδομένων, αντί το ζήτημα να εντοπιστεί αφού έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι συνεννοήσεις μεταξύ των συζύγων και των δικηγόρων τους.

Τι ισχύει για το άυλο διαζύγιο μετά από θρησκευτικό γάμο;

Το άυλο διαζύγιο μπορεί να αφορά και γάμο που έχει τελεστεί με θρησκευτικό τύπο. Ωστόσο, στην περίπτωση αυτή μπορεί να απαιτηθούν πρόσθετες ενέργειες που συνδέονται με την πνευματική λύση του γάμου.

Στην επίσημη περιγραφή της ηλεκτρονικής διαδικασίας προβλέπεται ότι, όταν πρόκειται για θρησκευτικό γάμο, ο συμβολαιογράφος καταχωρίζει στην εφαρμογή τα στοιχεία της πνευματικής λύσης, όπου αυτό απαιτείται.

Επειδή οι λεπτομέρειες μπορεί να διαφοροποιούνται ανάλογα με τη θρησκευτική κοινότητα και τα πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης, ο δικηγόρος μπορεί να ενημερώσει τους συζύγους για τις πρόσθετες ενέργειες που απαιτούνται στην εκάστοτε περίπτωση.

Το άυλο διαζύγιο ρυθμίζει αυτόματα την περιουσία των συζύγων;

Όχι. Η λύση του γάμου και η επίλυση όλων των περιουσιακών διαφορών μεταξύ των πρώην συζύγων είναι διαφορετικά νομικά ζητήματα. Το γεγονός ότι οι σύζυγοι προχωρούν σε άυλο διαζύγιο δεν σημαίνει από μόνο του ότι έχουν λυθεί αυτόματα ζητήματα που αφορούν ακίνητα, τραπεζικούς λογαριασμούς, οφειλές, κοινές οικονομικές υποχρεώσεις ή ενδεχόμενες αξιώσεις συμμετοχής στα αποκτήματα.

Το άρθρο 1400 ΑΚ προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αξίωση συμμετοχής στην αύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου όταν ο δικαιούχος συνέβαλε σε αυτή κατά τη διάρκεια του γάμου. Η σχετική διάταξη περιέχει και μαχητό τεκμήριο ότι η συμβολή ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης της περιουσίας, εκτός εάν αποδειχθεί διαφορετικό ποσοστό ή έλλειψη συμβολής.

Επομένως, πριν υπογραφούν συμφωνίες ή παραιτήσεις που σχετίζονται με οικονομικές απαιτήσεις, χρειάζεται εξατομικευμένη νομική αξιολόγηση. Η επιθυμία για γρήγορη ολοκλήρωση του διαζυγίου δεν πρέπει να οδηγεί σε αποδοχή όρων των οποίων οι μελλοντικές συνέπειες δεν έχουν αξιολογηθεί.

Πόσο κοστίζει το άυλο διαζύγιο;

Η ηλεκτρονική διοικητική υπηρεσία για το άυλο διαζύγιο παρέχεται χωρίς διοικητικό κόστος από το Δημόσιο, σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η νομική διαδικασία είναι δωρεάν.

Υπάρχουν αμοιβές που σχετίζονται με τη συμμετοχή των δύο δικηγόρων και του συμβολαιογράφου, ενώ το τελικό κόστος μπορεί να επηρεαστεί από τις ιδιαιτερότητες της κάθε υπόθεσης. Άλλη προετοιμασία απαιτεί, για παράδειγμα, ένα ζευγάρι χωρίς παιδιά και χωρίς πρόσθετες εκκρεμότητες και άλλη μια υπόθεση στην οποία πρέπει να καταρτιστούν λεπτομερείς συμφωνίες για γονική μέριμνα, διατροφή και επικοινωνία.

Για αυτόν τον λόγο, είναι προτιμότερο ο ενδιαφερόμενος να ζητά εξαρχής ενημέρωση για τη συγκεκριμένη υπόθεσή του και όχι να βασίζεται σε ένα ενιαίο ποσό που έχει βρει στο διαδίκτυο.

Είναι πραγματικά όλη η διαδικασία του άυλου διαζυγίου εξ αποστάσεως;

Η ψηφιακή πλατφόρμα έχει περιορίσει σημαντικά τις μετακινήσεις και τις γραφειοκρατικές ενέργειες, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι κάθε υπόθεση ολοκληρώνεται αναγκαστικά χωρίς καμία φυσική παρουσία.

Η τελική πράξη μπορεί να εγκριθεί ηλεκτρονικά, αλλά η ισχύουσα διαδικασία επιτρέπει, όπου επιλεγεί, και την υπογραφή του εγγράφου εκτός εφαρμογής με φυσική παρουσία και ιδιόχειρη υπογραφή. Συνεπώς, το άυλο διαζύγιο παρέχει σημαντική ψηφιακή ευελιξία, αλλά ο ακριβής τρόπος ολοκλήρωσης εξαρτάται και από τις επιλογές των εμπλεκομένων.

Αυτό που έχει κυρίως αλλάξει είναι ότι μεγάλο μέρος της ανταλλαγής στοιχείων, των επιβεβαιώσεων και της παρακολούθησης της υπόθεσης πραγματοποιείται πλέον ψηφιακά.

Μπορεί να ακυρωθεί η διαδικασία για άυλο διαζύγιο;

Εφόσον πρόκειται για συναινετικό διαζύγιο, η ύπαρξη πραγματικής συναίνεσης αποτελεί βασική προϋπόθεση έως τα κρίσιμα στάδια της διαδικασίας. Η επίσημη εφαρμογή προβλέπει τη δυνατότητα ακύρωσης σε διάφορες φάσεις πριν από την οριστικοποίηση της τελικής συμβολαιογραφικής πράξης. Όταν η διαδικασία ακυρώνεται, τα εμπλεκόμενα μέρη ενημερώνονται ηλεκτρονικά.

Εάν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων προκύψει ουσιώδης διαφωνία ως προς τους όρους, το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί πριν προχωρήσουν οι τελικές εγκρίσεις. Ιδίως σε συμφωνίες που αφορούν παιδιά ή σοβαρά οικονομικά ζητήματα, η ταχύτητα δεν θα πρέπει να υπερισχύει της σαφήνειας και της προστασίας των δικαιωμάτων κάθε μέρους.

Άυλο διαζύγιο ή διαζύγιο με αντιδικία;

Το άυλο διαζύγιο αποτελεί επιλογή όταν και οι δύο σύζυγοι συναινούν στη λύση του γάμου και μπορούν να καταλήξουν στις απαραίτητες συμφωνίες. Αντίθετα, όταν η συναίνεση απουσιάζει ή όταν υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες που δεν μπορούν να διευθετηθούν, μπορεί να απαιτείται δικαστική διαδικασία.

Το συναινετικό διαζύγιο αποφεύγει τη δικαστική αντιδικία για την ίδια τη λύση του γάμου και μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ένταση και τη διάρκεια της διαδικασίας. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι είναι πάντοτε απλό σε ουσιαστικό επίπεδο. Ένα ζευγάρι μπορεί να συμφωνεί ότι θέλει να χωρίσει, αλλά να έχει σημαντικές διαφωνίες ως προς τη διαμονή των παιδιών, τη διατροφή, την επικοινωνία ή οικονομικές εκκρεμότητες.

Η δυνατότητα πραγματικής και ασφαλούς συμφωνίας πρέπει επομένως να αξιολογείται πριν επιλεγεί η διαδικασία.

Γιατί είναι σημαντικός ο δικηγόρος στο άυλο διαζύγιο;

Στο άυλο διαζύγιο, ο δικηγόρος δεν συμμετέχει απλώς επειδή το απαιτεί τυπικά η νομοθεσία. Καλείται να εξηγήσει στον εντολέα του τις συνέπειες των όρων της συμφωνίας, να διαπιστώσει εάν το κείμενο ανταποκρίνεται στην πραγματική βούλησή του και να προλάβει ασαφείς ή προβληματικές διατυπώσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε μελλοντικές διαφωνίες.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος του δικηγόρου όταν υπάρχουν ανήλικα παιδιά. Η διατύπωση της συμφωνίας σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας, την επιμέλεια, τη διαμονή, την επικοινωνία και τη διατροφή χρειάζεται να είναι συγκεκριμένη, λειτουργική και νομικά ορθή.

Εξίσου σημαντικό είναι να διαχωρίζεται η λύση του γάμου από άλλες ενδεχόμενες αξιώσεις μεταξύ των συζύγων. Πριν από οποιαδήποτε συμφωνία που αφορά περιουσιακά δικαιώματα, διατροφή συζύγου ή παραίτηση από απαιτήσεις, πρέπει να έχει προηγηθεί αξιολόγηση των πραγματικών και νομικών δεδομένων της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η Δικηγόρος στο Αιγάλεω Παρασκευή Βασιλοπούλου;

Για όποιον εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε άυλο διαζύγιο, η σωστή νομική προετοιμασία μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με την ίδια την ψηφιακή διαδικασία. Η Δικηγόρος στο Αιγάλεω Παρασκευή Βασιλοπούλου δραστηριοποιείται, μεταξύ άλλων, στο Οικογενειακό Δίκαιο και χειρίζεται υποθέσεις που αφορούν διαζύγια, επιμέλεια τέκνων, διατροφή και ζητήματα γονικής μέριμνας. Είναι μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και διαπιστευμένη διαμεσολαβήτρια.

Στο πλαίσιο μιας διαδικασίας συναινετικού διαζυγίου μπορεί να εξετάσει τα δεδομένα της συγκεκριμένης οικογενειακής κατάστασης, να ενημερώσει τον εντολέα της για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προκύπτουν, να συμβάλει στη διαμόρφωση των όρων του συμφωνητικού και να αναλάβει τα απαιτούμενα ηλεκτρονικά στάδια της διαδικασίας.

Όταν υπάρχουν παιδιά, η νομική καθοδήγηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι ρυθμίσεις πρέπει να είναι σαφείς και εφαρμόσιμες και να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες της οικογένειας. Αντίστοιχα, όταν υπάρχουν οικονομικές ή περιουσιακές εκκρεμότητες, ο ενδιαφερόμενος χρειάζεται να γνωρίζει τι ακριβώς ρυθμίζεται με το συμφωνητικό του διαζυγίου και ποια δικαιώματα εξακολουθούν να αποτελούν χωριστό ζήτημα.

Η κατάρτιση της Παρασκευής Βασιλοπούλου και ως διαπιστευμένης διαμεσολαβήτριας μπορεί παράλληλα να υποστηρίξει μια περισσότερο συναινετική και διαπραγματευτική προσέγγιση στην αναζήτηση κοινά αποδεκτών λύσεων. Η ίδια η λύση του γάμου, πάντως, ακολουθεί πάντοτε τη νόμιμη διαδικασία του άρθρου 1441 ΑΚ και δεν υποκαθίσταται από διαδικασία διαμεσολάβησης.

Τελικά, το άυλο διαζύγιο έχει κάνει τη διαδικασία του συναινετικού διαζυγίου σημαντικά πιο λειτουργική, περιορίζοντας αρκετές γραφειοκρατικές ενέργειες και επιτρέποντας την ψηφιακή συμμετοχή των συζύγων, των δικηγόρων και του συμβολαιογράφου. Δεν μετατρέπει, όμως, τη λύση ενός γάμου σε μια απλή ηλεκτρονική αίτηση.

Πίσω από την ψηφιακή διαδικασία βρίσκεται μια συμφωνία με σημαντικές έννομες συνέπειες. Όταν υπάρχουν παιδιά, περιουσιακά ζητήματα ή άλλες οικονομικές εκκρεμότητες, οι όροι που επιλέγονται σήμερα μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις σχέσεις των μερών και μετά τη λύση του γάμου.

Για αυτόν τον λόγο, ένα άυλο διαζύγιο χρειάζεται να συνδυάζει την ταχύτητα και την ευκολία της ηλεκτρονικής διαδικασίας με προσεκτική νομική προετοιμασία. Η εξατομικευμένη καθοδήγηση από δικηγόρο οικογενειακού δικαίου βοηθά τον ενδιαφερόμενο να γνωρίζει τι ακριβώς υπογράφει, ποια ζητήματα διευθετεί και ποια δικαιώματα χρειάζεται να προστατεύσει πριν ολοκληρωθεί οριστικά η λύση του γάμου.